YUKARI ÇIK

Çanakkale Travel
Çanakkale Travel
Anzac Hotel Çanakkale Şehitlik Turu
13 Haziran 2017 tarihinde eklendi

Çanakkale’de Boğaz Sırtlarına Zaferin Tarihini Yazanlar

Çanakkale Zaferi dünya tarihine 18.III.1915 olarak geçmiştir. Savaş sona ermiş Boğazlar bölgesi yenilenler tarafından işgal edilmiş ve ancak Lozan Antlaşması imzalandıktan ve onaylandıktan sonra Boğazlar bölgesi 6 Ekim 1923’te Türkiye Büyük Millet Meclisi Hükümeti’ne teslim edilmişti. Bundan 23 gün sonra da Cumhuriyet ilan edilmişti. Yeni kurulan Türkiye Cumhuriyeti bir taraftan uzun yıllar devam eden savaşın izlerini ve yarattığı olumsuzlukları ortadan kaldırmaya çalışırken, diğer taraftan da çağdaş bir toplum yaratmak üzere devrimler gerçekleştiriyordu. Cumhuriyet döneminde 26 Aralık 1925’te kabul edilen kanuna göre takvim ve saat ölçüleri uluslararası ölçüler esas alınarak ortak bir takvim kullanılması kabul edildi. Dünya devletleriyle aynı takvimi kullanmak için 1 Ocak 1926’da Miladi Takvim kullanılmaya başlandı. Uluslararası takvim kullanılmaya başlandığı yıl Çanakkale Boğazı’nda da Çanakkale Zaferi’ni simgeleyen bir tarih Boğazı süslemeye başladı. Çanakkale Orta Mektep talebeleri Tarih öğretmenleri Mehmet Halit Sarıkaya ve o sıralar yüzbaşı rütbesinde olan 3 Numaralı Jandarma Efrat Mektebi’nde görevli Ali Aksoy’un gözetiminde tarihin sayfalarına18 Mart 1915 olarak geçen Çanakkale Zaferi’ni Boğazdan geçen veya oturan herkesin görebilmesi ve hatırlaması için Boğaz sırtlarına 18.III.1915 olarak yazdılar. Çanakkale Orta Okulu öğrencileri topladıkları beyaz çakıl taşlarıyla bu yazı meydana getirildi. 1926 yılı 18 Mart gününde artık Çanakkale Boğazı’nı bu yazı süslüyordu. Türkiye’de devrimler devam ediyordu. Boğazdaki bu yazıdan iki yıl iki ay iki gün sonra uluslararası rakamların kullanılmasına geçildi. 20 Mayıs 1928’de kabul edilen 1288 numaralı kanun ile Türkiye’de 1 Haziran 1929 tarihinden itibaren uluslararası rakamların kullanılması mecburi hale geldi. Böylece Doğu Arap rakamları bırakılıp Latin rakamları kullanılmaya başladı. Rakamların değiştirilmesi, harflerin değiştirilmesi konusunu da gündeme getirdi.Uluslararası rakamların kullanılmasına geçilmesinden sonra da Çanakkale Boğazı sırtlarındaki 18.3.1915 tarihi değişmedi. Uzun yıllar Çanakkale Boğazı’nın simgesi olarak bu yazı bu şekliyle kaldı. Bu yazının 18 Mart 1915olarak değiştirilmesi gerektiği zaman zaman dile getirilse de altmış yıla yakın 18.III.1915 olarak kaldı ve daha sonra tamamen kaldırıldı.  Bu yazının buraya yazılmasını sağlayan hem Tarih Öğretmeni Mehmet Halit Sarıkaya ve hem de Jandarma Efrat Okulu Yüzbaşısı Ali Aksoy 1961 yılında Türkiye Büyük Millet Meclisi Cumhuriyet Senatosu’na senatör olarak seçildiler ve 7 Haziran 1964 tarihine kadar senatör olarak Türk Milletine hizmet ettiler. Boğaza bu yazıyı yazanlardan; Mehmet Halit Bey, 1902 yılında İstanbul’da doğmuş, Çanakkaleli bir ailenin çocuğuydu. İstanbul Darü’l-Fununu Edebiyat Şubesi Tarih-Coğrafya bölümünden mezun oldu. İstanbul Aksaray Mahmudiye Vakıf Okulu, 45.İlkokul, Ankara Erkek Lisesi, Trabzon Erkek Öğretmen Okulu, İzmir Lisesi, Çanakkale Ortaokulu, İzmir Lisesi, Haydarpaşa, Adana, Kandilli ve Vefa Liselerinde öğretmenlik yaptı. Daha sonra Milli Eğitim Bakanlığı Müfettişi oldu. 1950 seçimlerinde milletvekilliği için aday olduysa da seçilmedi. 1961’de Cumhuriyet Senatosuna Çanakkale’den senatör seçildi. İki çocuğu olan Mehmet Halit Sarıkaya, 11 Mart 1991 tarihinde vefat etti. Çanakkale Boğazı’na 18.III.1915 yazısını yazanlardan Ali Aksoy, Harp Okulu’nu bitirdi. Birinci Dünya Savaşına yedek subay adayı olarak katıldı.  Savaştan sonra jandarma subayı olarak Çanakkale, Çankırı, Sürmene ve Hatay’da görev yaptı. Ankara Jandarma Okulu’nda öğretmenlik ve yöneticilik görevinde bulundu. Son görevi Kars İl Jandarma Alay Komutanlığıydı. Ali Aksoy, 1961 yılında Cumhuriyet Senatosu’na Çanakkale Senatörü olarak seçildi. Bu görevini tamamladıktan sonra emeklilik günlerini yaşamaya başladı. 1 Ocak 1970 tarihinde hayata gözlerini yuman Ali Aksoy, ünlü soprano sanatçısı Filiz Aksoy’un da babasıdır. 

1519 kez okundu
Yazarın Diğer Yazıları
Unutulan Gelibolu İlahisi 22 Eylül 2018
Baki Vandemir’in Çanakkale’ye Bir Armağanı: “Çanakkale Orduevi” 15 Eylül 2018
Çanakkale’de Hepimizin Kitap Almak İçin Sırada Beklediği Yayınevi 11 Eylül 2018
Çanakkale Gazilerini Kurtardı, Siyasete Yenik Düştü 16 Ağustos 2018
Çanakkale Karması - Fenerbahçe ve Dostluk 04 Ağustos 2018
Adnan Menderes’e Çanakkale’den Son Selam 29 Temmuz 2018
“Ay Bir Nurdur, Hiç Kimse Ona Dokunamaz” 21 Temmuz 2018
Çanakkale’de Kraliçe’nin Ziyareti Onuruna Açılan Harp Müzesi 13 Temmuz 2018
Cumhuriyetin İlk Yıllarında Çanakkale’nin Öğretmenleri ve Okulları 08 Temmuz 2018
Acıyı da, Ödülü de Çanakkale İle Öğrenen Bir Müzik Adamı “Faik Canselen” 02 Temmuz 2018
27 Mart 1975 “Gelibolu-Lapseki Depremi” 22 Haziran 2018
Atatürk, Ramazan Bayramı ve Eski Bayram Mesajları 15 Haziran 2018
İmroz ve Bozcaada Metropoliti Meliton 11 Haziran 2018
Çanakkale Şehitler Abidesi’nin Mimarı Doğan Erginbaş’ı Ebediyete Uğurlarken… 02 Haziran 2018
Osmanlı İmparatorluğu’nda Kurulan Gençlik Cemiyetleri ve Çanakkale 29 Mayıs 2018
Yahya Çavuş’a Şiiriyle Can Veren Bir İdareci: Nail Memik 20 Mayıs 2018
Çanakkale’de Hava Ulaşımının Başlaması ve Bir Uçak Kazası 15 Mayıs 2018
Kırım Savaşı’nda Müttefik, 1.Dünya Savaşı’nda Düşman Olarak Gelibolu’daydılar 01 Mayıs 2018
Çanakkale’nin İlk Gazetesi ve Gazetecisi 17 Nisan 2018
“Büyük İskender’in İzinde Hindistan Keşif Heyeti” Neden Çanakkale Boğazı’nı 2 Ay Geçemedi? 28 Ocak 2018
site ekle