YUKARI ÇIK

Çanakkale Travel
Çanakkale Travel
Anzac Hotel Çanakkale Şehitlik Turu
31 Temmuz 2017 tarihinde eklendi

Biga 1935’te Nasıl Harabeye Dönmüştü?

1930’larda Biga, küçük bir kazaydı. Sokakları dardı. Hafif bir yamaçtan sonra, kenarında bir çay geçen kıyı mahalleleri vardı. Çay kenarında iki veya üç katlı evler vardı.  Genellikle evlerin üçüncü katı bir süre tamamlanmazdı.  Ev sahipleri o sıralarda uğur getirmez diye hep üst katları birden tamamlamazlar ve bir süre yarım bırakırlardı. Evlerin alt katları taştan üstleri ise ahşaptandı. Bunlar adeta birer konaktı. Köprüyle geçildikten sonra söğütlükler ve daha sonra da bağlar ve bahçeler bulunuyordu. Biga’da görevli olanlar Yaz geldiğinde çay kenarında bir bahçe kiralar orada sebze meyve yetiştirirlerdi. Kullanılacak su çaydan alınırdı. Tarihler 29 Temmuz 1935 Pazartesi gününü gösteriyordu. Sıcak bir yaz günüydü. Saat 19.30’da birden bir patlama duyuldu ve Biga Çarşısı’nda bulunan Biga İnhisarlar Barut Bayii (Biga Tekel Barut Satış Dükkânı)’nde hızla yayılacak olan yangın başladı.  Gürültüyü duyan ve dışarı çıkan esnaf önce bir bomba patladığı zannetti. Halk kendini evlerinden dışarı attı. Acaba yeniden savaş mı başlamıştı. Zaten İtalya ile ilişkiler gergindi. İtalyanlar Boğazı geçip Biga’ya mı gelmişlerdi? Yoksa havadan mı bombalanıyordu, Biga… Bir anda ne olduğunu anlamaya çalışan halk, Belediye Başkanı Raşit Usumi’nin sesi ile olayı anladı. Belediye Başkanı ve Kaymakam bir taraftan yangına müdahale etmek için uğraşırken diğer taraftan da Çanakkale’ye haber verdiler. Jandarma yangına müdahale etmekte gecikmedi. Biga İnhisarlar Barut Bayii dükkânında çıkan ateş gösterilen tüm ihtimam ve gayrete rağmen patlamalar sebebiyle etki alanını hızla genişletti. Halkın hemen evlerini terk etmeleri ve patlamaların olduğu yangın yerinden uzaklaşmaları istendi. Kaymakam Bey, Çanakkale Vali Vekili’ne durumu hemen bildirdi. Çanakkale Valililiği Belediyeye ait olan arazözü Biga’ya gönderdi. O sırada zaten bir tane yangın arazözü vardı. Bayramiç Kaymakamlığı’na haber verildi ve Bayramiç’teki motorlu tulumbanın da hemen yola çıkarılması kaymakamlığa emredildi. Ayrıca Gönen ve Balıkesir’den de yangına müdahale için arazözler geldi. Çanakkale Vali Vekili Mektupçu Alaattin Bey, Belediye Başkanı Osman Gürel ve iki polis memuru ile birlikte yangını incelemek ve gerekli tedbirleri almak üzere Biga’ya hareket etti. Heyet Biga’ya geldiğinde hala patlamalar devam ediyor ve yangın bütün şiddetiyle sürüyordu. Patlamaların sürmesi sebebiyle yapılan bütün müdahaleler kısıtlı kalıyordu. Biga neredeyse savaş alanı gibiydi. Gece saat 23’e doğru yangının hafiflediği ve patlamaların durduğu görüldü. 30 Temmuz Salı günü saat 02’de ise Biga yangını tamamen söndürüldü. Biga’da hasar çok büyüktü. Yangın söndürüldükten sonra ilk anda yanan ev ve dükkânların gerçek sayısı anlaşılamamıştı. Tahminen 130 ev ve 50 dükkân ile Biga Orman İdaresi, Biga Askerlik Şubesi ve bir ilkokul tamamen yanmıştı. Yangında insanca bir zayiat olmadı. Açıkta kalan halk, otellere ve büyük binalara yerleştirildi. Yiyecek için de tedbirler alındı. Yangının çıkışı konusunda incelemeler yapıldı ancak bir kasıt bulunamadı. Yangından sonra Trakya Genel Müfettişi Vekili ve İçişler, Bakanlığı Müsteşarı Vehbi Demirel hem göçmen işlerini hem de Biga yangınını incelemek üzere yanında Bayındırlık ve İskân Müdürleri olduğu halde Çanakkale Vilayeti’ne gelerek çeşitli ilçelerde incelemelerde bulunmuştu. Bundan sonra Trakya Umum Müfettişliği tarafından Biga’nın bir imar planı hazırlandı. Ama yangında kül olan tarihi evler, geleceğe mekânla taşınabilecek olan anıları da beraberinde götürdü. Geriye eski Biga’ya ait birkaç fotoğraf kaldı. 

4726 kez okundu
Yazarın Diğer Yazıları
Reşat Nuri’yi Hatırlarken 06 Aralık 2018
Türkiye’de İlk Yılın Öğretmeni “Refet Angın” 24 Kasım 2018
Harf Devrimi’nin 90. Yılı ve Çanakkale 02 Kasım 2018
Troia Yılında Hüseyin Akif Terzioğlu’nu Hatırlamak 27 Ekim 2018
Çanakkale’de Belediye Otobüsleri Ne Zaman ve Nasıl Hizmete Başladı? 20 Ekim 2018
Unutulan Gelibolu İlahisi 22 Eylül 2018
Baki Vandemir’in Çanakkale’ye Bir Armağanı: “Çanakkale Orduevi” 15 Eylül 2018
Çanakkale’de Hepimizin Kitap Almak İçin Sırada Beklediği Yayınevi 11 Eylül 2018
Çanakkale Gazilerini Kurtardı, Siyasete Yenik Düştü 16 Ağustos 2018
Çanakkale Karması - Fenerbahçe ve Dostluk 04 Ağustos 2018
Adnan Menderes’e Çanakkale’den Son Selam 29 Temmuz 2018
“Ay Bir Nurdur, Hiç Kimse Ona Dokunamaz” 21 Temmuz 2018
Çanakkale’de Kraliçe’nin Ziyareti Onuruna Açılan Harp Müzesi 13 Temmuz 2018
Cumhuriyetin İlk Yıllarında Çanakkale’nin Öğretmenleri ve Okulları 08 Temmuz 2018
Acıyı da, Ödülü de Çanakkale İle Öğrenen Bir Müzik Adamı “Faik Canselen” 02 Temmuz 2018
27 Mart 1975 “Gelibolu-Lapseki Depremi” 22 Haziran 2018
Atatürk, Ramazan Bayramı ve Eski Bayram Mesajları 15 Haziran 2018
İmroz ve Bozcaada Metropoliti Meliton 11 Haziran 2018
Çanakkale Şehitler Abidesi’nin Mimarı Doğan Erginbaş’ı Ebediyete Uğurlarken… 02 Haziran 2018
Osmanlı İmparatorluğu’nda Kurulan Gençlik Cemiyetleri ve Çanakkale 29 Mayıs 2018
site ekle